Artikel over verbreken stedenband in het Parool

Volg ons op social media

Het laatste nieuws

Jordy Schaap

23 april 2025

Op 23 april publiceerde dagblad Het Parool een artikel over het verbreken van stedenbanden door gemeentes. Het meest recente voorbeeld, Haarlemmermeer, werd hierin ook genoemd. De breuk met Cebu in de Filipijnen door Forza!.

Het artikel vindt u hieronder terug:

Gemeenten bezinnen zich op stedenbanden met buitenlandse partners: ‘Het moet geen politieke kwestie worden’

Patrick Meershoek, 23 april 2025, 03:00

De gemeente Haarlemmermeer heeft de banden verbroken met Cebu City. Aanleiding is de vrijage van de Filipijnse stad met Rusland en China. Hoe moet het verder met de stedenbanden van Nederlandse gemeenten met alle onrust in de wereld?

Hij accepteert het en hij betreurt het, maar begrijpen, nee, dat lukt voorzitter Henk Koning van de Vriendschapsband Haarlemmermeer Cebu (VHC) nog steeds niet. Gelaten: “De raad heeft in de zomer van 2024 nog in meerderheid besloten de stedenband voort te zetten. En nu wordt een relatie van meer dan dertig jaar abrupt stopgezet.”

Onlangs maakte de gemeente Haarlemmermeer een einde aan de stedenband met Cebu City, een stad in de Filipijnen met bijna een miljoen inwoners. Aanleiding waren de stedenbanden die Cebu City de afgelopen jaren heeft aangeknoopt of aangehaald met de Russische steden Vladivostok en Sint-Petersburg.

“Het bestuur van Cebu City heeft heel nadrukkelijk gekozen voor de Russische kant,” verwoordde burgemeester Marianne Schuurmans het groeiende ongemak over de stedenband. Ze verwees daarbij ook naar het monument in Haarlemmermeer voor de slachtoffers van de neergehaalde MH17. “Dat staat ons zeer na.”

Krachtig argument

Het was de gemeenteraadsfractie van Forza! die de Filipijnse kat de bel aanbond. Twee jaar geleden al waarschuwde de partij voor de geopolitieke gevolgen van de stedenband. Surfend op internet had raadslid Jordy Schaap aanwijzingen gevonden dat het bestuur van Cebu City de banden met Rusland en China wilde versterken.

Daarmee had Forza! een krachtig argument gevonden om een oude strijd tegen de stedenband nieuw leven in te blazen. “Het is goed te stoppen met een vriendschapsband die nooit een vriendschap was,” zei Schaap in het debat over het verbreken van de banden. “Het was verkapte ontwikkelingshulp, gefinancierd met belastinggeld.”

Schaap stuurde na het debat persoonlijk een persbericht met de uitkomst naar de SunStar, het belangrijkste nieuwsmedium in Cebu City. Dat leidde tot een bericht met een kop die de lokale gevoelens weergaf: Dutch city dumps Cebu over Russia, China ties (Nederlandse stad dumpt Cebu vanwege banden met Rusland en China).

Het was niet de eerste geslaagde aanval van Forza! op een Haarlemmermeerse stedenband. In 2014 nam de partij het voortouw in het verbreken van de banden met de Hongaarse zusterstad Hódmezővásárhely, een bolwerk van de extremistische en antidemocratische partij Fidesz van de huidige regeringsleider Viktor Orbán.

Spiegel van de tijdsgeest

Ook tien jaar geleden kostte het Forza! als kleine oppositiepartij weinig moeite een meerderheid in de raad mee te krijgen. Het afscheid van de Hongaarse partner betekende ook het einde van de Hódmezővásárhelyfontein in Hoofddorp. Deze werd in februari van dit jaar omgedoopt tot Kruisdorpfontein.

Het Haarlemmermeerse besluit staat niet op zichzelf, zegt Pieter Jeroense van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). “Het interessante van stedenbanden is dat zij een spiegel vormen van de tijdgeest. De stedenband van Haarlemmermeer en Cebu City stamt nog uit de jaren negentig, een periode dat bij veel gemeenten de nadruk lag op ontwikkelingssamenwerking. Die tijd is voorbij.”

Jeroense is directeur van VNG International, de internationale dochteronderneming van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). “Na de val van de Muur was er veel aandacht voor zustersteden in het voormalige Oostblok. Er werden veel stedenbanden aangegaan met gemeenten in Polen en Hongarije. Dat was toen een logische keuze.”

Strategie van het lage pitje

Stedenbanden kunnen heel lang meegaan. De kans is aanwezig dat zij op een zeker moment beginnen te knellen. “Gemeenten hebben dan een keuze: de boel laten versloffen of de band verbreken,” vertelt Jeroense. “Haarlemmermeer heeft voor de tweede optie gekozen. Dat is best bijzonder.”

Want doorgaans wordt gekozen voor de strategie van het lage pitje. “Een aantal jaren terug waren de stedenbanden met China zo’n punt. Die waren opgezet om de handel te bevorderen, maar werden problematisch vanwege de mensenrechten. Gemeenten zijn voorzichtig geworden met hun contacten met China en kijken daarbij naar de opstelling van de nationale overheid.”

Het is bepaald onrustig in de wereld en een trouwe bondgenoot kan in één verkiezing veranderen in een bullebak. Jeroense verwacht dat de geopolitieke deining ook gevolgen zal hebben voor de partnerschappen die in het buitenland worden aangegaan. “Gemeenten zijn voorzichtiger. Het moet geen politieke kwestie worden.”

Europese verbroedering

De VNG-directeur verwacht dat er bij nieuwe vormen van samenwerking eerder naar andere Europese landen zal worden gekeken. “Dat is interessant, want zo zijn de stedenbanden na de oorlog begonnen. Die stonden in het teken van Europese verbroedering. Door alle onrust in de wereld is dat ideaal weer hoogst actueel.”

De eerste voorbeelden zijn er al en Jeroense hoort bij meer gemeenten dat er wordt nagedacht over een stedenband met een partner in Oekraïne. Geen gekke gedachte, vindt hij. “Gemeenten kijken op dit moment sterk naar het Europese beleid. Europa staat pal voor Oekraïne. Een stedenband kan daar een lokale vertaling van zijn.”

In de gemeente Haarlemmermeer zit voorzitter Koning met zijn gedachten vooralsnog op de Filipijnen. “De band met Cebu is officieel verbroken, maar de raad heeft ook besloten voor het komend jaar nog subsidie beschikbaar te stellen. We maken nog een aantal projecten af, zoals een speeltuin voor kinderen. En dat doen we met veel enthousiasme.”

Zie ook: